• گرگان، خیابان ولیعصر، عدالت ۲۲، ساختمان سرو
نقش فیزیوتراپی در درمان زخم پای دیابتی
نقش فیزیوتراپی در درمان زخم پای دیابتی

 

دیابت یک بیماری متابولیک است که  ۲۰٪ از جمعیت در نقاط مختلف جهان را درگیر نموده است.
۲۵-۱۲٪ از بیماران ، به علت مشکلات پا در هر دوره از زندگی خود به متخصص مراجعه می کنند.
امروزه به علت عوارض پای دیابتی در جهان، هر ۳۰ ثانیه یک پا قطع می شود.

زخم پا در بیماران دیابتی به علت پاسخ دهی نامناسب به انواع درمانها از معضلات این دسته از بیماران محسوب می شود.
این زخم ها که اغلب از یک تاول یا خراش جزئی شروع می شود ، بعلت عدم پاسخ دهی به درمان به مروربزرگ شده و گاه به علت عفونی شدن و سرایت عفونت به استخوان چاره ای جز قطع عضو باقی نمی ماند .
از دست دادن یک پا یا بخشی از آن هم از نظر روحی روانی و هم از نظر فعالیت اجتماعی ، ضربه سنگینی برای بیمار به شمار می آید .
درمانهای جدید هر روزه برای رفع این مشکل به بازار عرضه می شود ، از جمله انواع پانسمانهای گرانقیمت ، ولی مشکل همچنان به قوت خود باقی است.
بنابراین، نقش فیزیوتراپی و توانبخشی در درمان زخم پای دیابتی بسیار مهم است.
اگر چه پاتوژنز پای دیابتی ممکن است به نظر پیچیده باشد ، اما به طور عمده ناشی از نوروپاتی و واسکولوپاتی بدنبال بالا بودن قند خون است.
مشکلات اسکلتی عضلانی ، تاندون ، رباط ، کپسول مفصلی ناشی از  گلیکولیز کلاژن در این ساختارها است.
این وضعیت منجر به از دست دادن انعطاف پذیری و محدود کردن حرکات مفصلی و در نتیجه ناهنجاری در پا می شود.
این ناهنجاری ها شکل پا را تخریب می کنند و فشار را بر روی بعضی نقاط افزایش می دهند.
قسمت هایی که در پا در معرض فشار بیشتر قرار می گیرد مفاصل متاتارسوفالانژیال و ساب تالار است.
بیمار دیابتی مبتلا به نوروپاتی در انگشتان پا به علت کم شدن یا از بین رفتن حس در این منطقه متوجه فشار ناشی از کفش یا ضربات وارده به منطقه نشده  و همین مسئله باعث زخم شدن انگشتان پا می شود .
از آنجائیکه خونرسانی منطقه نیز به علت تنگ شدن عروق انتهایی مختل شده ، این زخمها بسیار دیر خوب شده و یا اصلا بهبود پیدا نمی کنند .
به مرور با عفونی شدن زخم احتمال سرایت عفونت به مناطق مجاور ویا به استخوان زیاد می شود .

فیزیوتراپی پارس توان
زخم پای دیابتی

در این مرحله است که چاره ای جز قطع عضو باقی نمی ماند .
چنانچه فرد بیمار تا قبل از مرحله مرگ بافتی یا سیاه شدن که در پزشکی به آن گانگرن یا همان قانقاریا می گویند ، تحت درمان با لیزر سرد قرار گیرد احتمال نجات عضو و بهبود زخم بسیار زیاد است .
البته هر چه بیمار سریعتر و در مراحل اولیه ایجاد زخم یا تاول مراجعه کند، تعداد جلسات درمانی کوتاهتر و بهبودی سریعتر می باشد . در زخم های عفونی و یا عفونت استخوان تعداد جلسات گاه تا ۶۰ جلسه در طی چند دوره می رسد .
در مواردی که انگشت سیاه یا گانگرن شده است ، چاره ای جز قطع عضو نمی باشد ولی در این مرحله نیز چنانچه بیمار تحت درمان با لیزر قرار گیرد ، امکان جراحی در وسعت کمتر ، بیشتر می شود.

روش های فیزیوتراپی و توانبخشی مورد استفاده در این بیماران شامل گرما درمانی ، تحریک الکتریکی ، شوک ویو ، لیزر ، مگنت ، ورزش درمانی ، تغییر کفش و محافظت از پاها است.

گرما درمانی :

گرما درمانی به علت وازودیلاتاسیون، جریان خون را افزایش می دهد و بنابراین به بهبود زخم کمک می کند.
در یک مطالعه، گرما درمانی جهانی و  گرما درمانی محلی در بیماران دریافت کننده تحریک الکتریکی مورد بررسی قرار گرفت.
گرما درمانی جهانی به وسیله گرم کردن سیستم فن به بیماران در دمای ۳۲ درجه سانتی گراد اتاق به مدت ۲۰ دقیقه اعمال شد.
در نتیجه، گرچه حرارت درمانی محلی عملی تر است اما گرما درمان جهانی در بهبود زخم بهتر است.
هنگامی که از اولتراسوند، که حرارت عمیقی دارد، در فرکانس های پایین ۴۰-۲۰ کیلو هرتز استفاده می شود، از اثر دبریدمان بهتر است و اثر ضد باکتری و خواص درمانی زخم ها مشاهده می شود.
به تازگی، اولتراسوند با فرکانس پایین و بدون تماس کشف شده است. تصور می شود که این شیوه درمان به طور واضح با القاء تکثیر فیبروبلاست ها، تشکیل فاکتور رشد اندوتلیال عروقی و اینترلوکین ۸ و مهار رشد باکتری سبب بهبود زخم می شود.

تحریک الکتریکی :

تحریک الکتریکی باعث افزایش نفوذپذیری کلسیم داخل سلولی می شود.
کلسیم داخل سلولی با افزایش سنتز نیتریک اکسید (NO) ، NO تولید می کند ، NO که یک وازودیلاتور قوی است، جریان خون را افزایش می دهد.
همچنین با تغییر فرم NO ، پراکسی نیترات که یک ضدباکتری قوی است تشکیل می دهد.

این روش در فرکانس ۳۰ هرتز ، هر ۲۵۰ میکرو ثانیه در شکل یک پالس ، با شدت ۲۰ میلی آمپر و با استفاده از الکترودهای  کربونیزه ۵ × ۵ سانتی متر هفته ای ۳ بار ۳۰ دقیقه انجام می شود.

از سال ۱۹۶۶ تا به امروز، پنج مطالعه با تحریک الکتریکی با استفاده از پروتکل های مختلف یافت شده است.
این مطالعات و تجربه ها به ما نشان می دهد؛ تحریک الکتریکی در زخم پای دیابتی باعث بهبود زخم می شود.

شوک ویو درمانی (ESWT) :

درمان زخم پای دیابتی با ESWT هفته ای دو بار و در مجموع ۶ جلسه، با مقدار انرژی mjoul / mm20.03  و ۱۰۰ ضربه / cm2 توصیه می شود.
درمان با ESWT باعث تحریک بهبود بافت و مهار گیرنده های درد می شود.
مطالعات نشان می دهد ESWT سبب بیان عامل رشد وابسته به آنژیوژنز ، اندوتلیال بدون سنتز و ایجاد فاکتور رشد اندوتلیال عروقی می شود.
در یک مطالعه که شامل ۳۰ بیمار مبتلا به زخم پای دیابتی بود، گروه کنترل تحت درمان استاندارد قرار گرفتند و گروه مطالعه علاوه بر درمان استاندارد، ESWT نیز دریافت کردند.
۲۰ هفته پس از درمان، بسته شدن زخم، زمان بهبود و شاخص های اپیتلیالیزاسیون مورد بررسی قرار گرفت.
در گروهی که ESWT دریافت کردند در مقایسه با گروه مطالعه، بهبود قابل ملاحظه ای مشاهده شد.
در نتیجه، ESWT را می توان به طور ایمن در درمان زخم پای دیابتی استفاده کرد.

لیزر درمانی :

پرتوهای لیزری کم توان  با افزایش دمای پوست، افزایش گردش خون و تحریک نئوآنژیوژنز ، سبب تنظیم میکروسیرکولاسیون مختل شده می شود.
لیزر درمانی با شدت پایین (۳۰ J / cm) ، روند بهبود زخم پای دیابتی را تسریع می کند و روند بهبود کامل زخم را کاهش می دهد.
لیزر با چندین مکانیزم در این موارد عمل می کند . در وحله اول با گشاد کردن عروق باعث افزایش خونرسانی در منطقه می گردد .
در زخم های عفونی موجب تقویت سیستم ایمنی بدن شده و به از بین بردن میکروارگانیزمها کمک می کند .
و نهایتا با تقویت فرایند ترمیم بافتی منجر به تسریع بهبود زخم می شود .

جلسات لیزر درمانی بصورت روزانه در زخم های حاد و ۲ تا ۳ بار در هفته در زخم های مزمن و حداقل بمدت ۱۰ تا ۱۲ جلسه می باشد .
این درمان کاملا بدون درد بوده و طبق آخرین تایید انجمن لیزر اروپا ، بدون عارضه می باشد و از آنجائیکه دارای اثرات سیستمیک در کل بدن است ، با گشاد کردن عروق در سرتاسر بدن در پیشگیری از عوارض دیابت در سایر نقاط از جمله چشم ، قلب و کلیه نیز موثر است.

میدان مغناطیسی ( مگنت ) :

این روش، گسترش قطر عروق خونی ثانویه به دلیل تغییرات در فعالیت عصبی اتونوم ، افزایش فشارهای جزئی اکسیژن در بافت های ترمینال، تغییرات در سرعت جریان خون مویرگی و پرفیوژن محلی ، افزایش نفوذ پذیری غشاء ، تحریک لیزوزوم ها ، ترشح هورمون ها ، فعالیت های آنزیمی را تنظیم می کند.
در درمان زخم پای دیابتی، روزی ۱ ساعت ، در کل ۱۰ روز، با شدت کم (۳۰ گاوس) انجام می شود.
نتایج مثبتی در بهبود زخم از درمان میدان مغناطیسی در این دوزها به دست آمده است.

ورزش :

در بیماران دیابتی ، حرکات مفصلی ، کشش و تمرینات تمرکزی و تعادلی باید انجام شود.
تمرینات کششی و حرکات مفصلی باعث افزایش جریان خون می شود.
تمرینات تمرکزی با افزایش ورودی حسی ، توانایی تشخیص و آگاهی بیمار را افزایش می دهد.
علاوه بر این ، میزان سقوط و صدمه به پاهای بیماران با تمرینات هماهنگی تعادل کاهش می یابد.

تغییر و اصلاح کفش :

ما در طول فعالیت های روزمره برای مدت زمان طولانی سرپا می مانیم.
کفش نامناسب می تواند حتی در افراد عادی سبب بروز پینه ، قرمزی ، تاول و حتی بسیاری از ناهنجاری ها شود.
قبل از تشکیل زخم پا کفش های مناسب توصیه می شوند.
کفش مناسب باید از چرم نرم و قابل انعطاف باشد.
کفی های طبی پلاستوزوت ، توزیع بار همگنی را ارائه می دهند.
قسمت پاشنه کفش باید با یک پد نرم پشتیبانی شود و با حداقل دو نوع مواد  مختلف با لبه های قوی و قادر به جذب شوک نور ساخته شود.
کفی ها باید ۱۲-۶ ماه یک بار تعویض شود. از کفی های سفت و محکم باید اجتناب شود.

محافظت از تشکیل زخم :

فیزیوتراپی پارس توان
چگونه از ایجاد زخم پای دیابتی جلو گیری کنیم ؟

 

تشکیل زخم در بیماران دیابتی ممکن است از ۲۸ درصد در سال اول تا ۱۰۰ درصد در ماه ۴۰ ام افزایش یابد.
به همین علت ، حفاظت بسیار مهم است.
آموزش بیمار و معاینه پا به طور منظم دو عامل مهم در جلوگیری از تشکیل زخم است.
بیمار باید به طور منظم معاینه پا را انجام دهد و همچنین باید با استفاده از یک آینه روزانه پا را ارزیابی کند.
پا باید روزانه با آب ولرم شسته شود ، با یک حوله نرم خشک شده و با مرطوب کننده مرطوب شود.
ناخن های پا را نباید از ته گرفت و پدیکور نباید انجام شود.
بیماران نباید با پاهای برهنه، صندل و دمپایی راه بروند.
جوراب های مورد استفاده باید پنبه و بدون درز باشد.
توصیه می شود برای جلوگیری از تضعیف گردش خون سیگار نکشید.

در نتیجه، درمان پای دیابتی نیاز به رویکرد چند رشته ای دارد.
قبل از رسیدن به نتایج چشمگیر مانند قطع عضو باید علاوه بر درمان اولیه، درمان های فیزیکی و روش های توانبخشی نیز اضافه شود.
در واقع پیشگیری مهم ترین روش درمان است.

بهترین دکتر مغز و اعصاب در گرگان
دکتر کاویانی متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات
Rating: 5.0/5. From 1 vote.
Please wait...

پاسخی بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

با ما در تماس باشید
ورود به تلگرام