• گرگان، خیابان ولیعصر، عدالت ۲۲، ساختمان سرو

 بیماری آلزایمر

آلزایمر . دکتر کاویانی متخصص مغز و اعصاب
آلزایمر: تشخیص و درمان

آلزایمر نوعی اختلال عملکرد مغزی است که در آن بتدریج توانایی های ذهنی بیمار تحلیل میرود و مشخصا” فرد دچار نوعی اختلال حافظه میشود که شروع و پیشرفت تدریجی دارد .
در اوایل بیماری حافظه کوتاه مدت مختل شده و باگذشت زمان و پیشرفت بیماری ، حافظه بلند مدت نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرد.
آلزایمر شایعترین علت دمانس( زوال عقل) در سنین بالاست و غالبا” در افراد بالای ۶۵ سال بروز می کند اگه نوع زود رس آن با شیوع کمتر از سنین پایین تر شروع میشود.
در سیر بیماری ، شخص دچار توهم و هذیان گوئی نیز میشود.

مثلا” فکر میکند همسرش به او خیانت کرده و یا همسایگان و‌پرستارش قصد آسیب به او رادارند .

گاهی والدین فوت شده را میبیند و باور به زنده بودن آنها دارد.
پنج درصد جمعیت ۶۵ ساله و بالاتر به بیماری آلزایمر متوسط تا شدید مبتلا هستند .

و این درحالیست که ۱۰ تا ۱۵ درصد سالمندان در همین گروه سنی از بیماری آلزایمر خفیف رنج میبرند.

مراحل بیماری آلزایمر

مراحل آلزایمر از ابتدایی و خفیف تا مراحل شدید و نهایتا” مرگ بشرح زیر است :

👈 مرحله اول :

اختلال در بیاد آوردن خاطرات اخیر. مثلا” سوالی که چند لحظه قبل پرسیده است را فراموش میکند ومجددا” همان سوال را میپرسد.

👈 مرحله دوم :

دوستان و آشنایان را نمیشناسد. مسیرها راگم میکند و راه منزل را فراموش میکند. در تشخیص آشپزخانه و حمام و دستشویی در منزل خودش هم دچار مشکل میشود‌.

👈 ‌مرحله سوم :

اختلال در کنترل ادرار و‌مدفوع.

اختلال در تکلم، کم حرفی و گوشه گیری.

👈 مرحله چهارم :

ازدست دادن آگاهی نسبت به بیماری.
از بین رفتن توانایی حرکتی .
ازدست دادن تعادل و زمین خوردن.

👈 مرحله پنجم :

مرگ بعلت بیماریهای تنفسی که معمولا” حدود ۵ تا ۱۰ سال بعد از بروز علایم بیماری رخ میدهد.

روش های تشخیصی

امروزه آزمایشی برای تشخیص قطعی ابتلاء به آلزایمر وجود ندارد.

پزشک از مجموعه بیانات بیمار و همراه وی و علائمی که برایش شرح داده شده و همچنین اطلاعات حاصل از انجام آزمایشات مختلف در مورد ابتلاء به بیماری ، قضاوت خواهد نمود.
تشخیص قطعی تنها پس از فوت بیمار و بررسی میکروسکوپیک مغز و مشاهده پلاک ها وساختارهای غیرطبیعی می تواند ثابت شود

۱.بررسی های آزمایشگاهی :

آزمایش خون می تواند به پزشک در تشخیص علل دیگر محتمل در ایجاد فراموشی و گیجی مانند اختلالات تیروئیدی و کمبود ویتامینی بخصوص کمبود ویتامین ب ۱۲ ، کمک نماید.

۲.سی تی اسکن:

برای انجام سی تی اسکن فرد بر روی یک تخت باریک که در یک تونل کوچک در حرکت است دراز می کشد.

اشعه ایکس، از زوایای مختلف به بدن می تابد و اطلاعات حاصل از آن از طریق کامپیوتر به عکس هایی از لایه های مختلف مغز تبدیل می شود.

این روش به طور عمده در تشخیص تومورها، سکته مغزی و آسیب های سر به کار می رود.
و تنها یافته مثبت در سی تی اسکن که بنفع آلزایمر است ، جمع شدگی و کوچک شدن مغز میباشد.

۳.ام .آر .آی :

در ام.آر.آی از امواج رادیویی در یک میدان قوی مغناطیسی استفاده می شود تا یک تصویر از جزئیات مغز به دست آید.

در این روش نیز فرد بر روی تخت دراز می کشد و به درون دستگاه ام.آر.آی که مانند یک تونل باریک است انتقال می یابد.

تصویربرداری ام.آر.آی بدون درد است اما چون با سر وصدای زیادی همراه است برخی افراد می ترسند یا آزرده می شوند.

ام.آر.آی به طور عمده برای تشخیص سایر علل اختلال حافظه ( مانند تومور مغزی) به کار می رود.

۴.نوار مغز (EEG ) :

در بیماری آلزایمر بعلت کاهش فعالیت مغز ، کندی امواج مغزی در نوار مغز دیده میشود و امواج دلتا و تتا که امواج آهسته مغزی میباشند ، جایگزین امواج طبیعی آلفا میکردند.

۵.توموگرافی پوزیترون(PET) :

در اسکن PET یک مایع ردیاب با خاصیت رادیواکتیویتی ضعیف مانند نوع خاصی از قند گلوکز به فرد تزریق می شود و جریان این ماده در مغز از بیرون توسط یک اسکنر ردیابی می شود.

فعالیت کلی بخش های مختلف مغز از این طریق نشان داده می شود و مشخص می شود که کدام یک از مناطق مغز عملکرد مناسبی ندارد.

اسکنر های جدید PET می توانند پلاک های مرتبط در ایجاد آلزایمر را مشخص نمایند.

عوارض ثانویه بیماری

زمانی که بیماری آلزایمر به مراحل پیشرفته خود می رسد، تغییرات مغز منجر به ایجاد اختلال در کارکرد اندام و فعالیت های جسمانی می شود

 

مانند اختلال بلع، عدم حفظ تعادل ، عدم کنترل ادرار و‌مدفوع.
این تغییرات به نوبه خود می توانند فرد را مستعد مشکلات و بیماریهای دیگری کند.

۱- عفونت ریه و سایر عفونت ها:

اشکال در بلع ممکن است سبب آسپیره شدن مواد غذایی یا مایعات به مجاری هوایی و ریه ها شود و منجر به عفونت ریه گردد.
عدم توانایی در کنترل تخلیه مثانه (بی اختیاری ادرار) احتمال دارد فرد را نیازمند استفاده از سوند ادراری نماید که ممکن است منجر به ایجاد عفونت های خطرناک مجاری ادرار شود.
عدم تحرک در مراحل پیشرفته بیماری میتواند این بیماران را مستعد رخم بستر نماید.

۲- آسیب های ناشی از زمین خوردن:

افراد مبتلا به آلزایمر بسیار مستعد زمین خوردن هستند و ممکن است بیماران دچار شکستگی استخوان و یا ضربه به سر و بدنبال آن خونریزی مغزی شوند

۳- مشکلات ناشی از ماهیت بیماری:
بعلت اختلالات شناختی و حافظه، فرد ممکن است درصورت ایجاد درد یا عارضه ای در بدن ، نتواند مشکل خود را بازگو کند که این موضوع می تواند باعث بیقراری ، پرخاشگری و ایجاد توهم و هزیان گویی در بیمار شود.

تفاوت افسردگی و آلزایمر:

دکتر کاویانی آلزایمر
دکتر کاویانی . افسردگی . آلزایمر

در بعضی از موارد علائم این دو بیماری بهم شباهت دارد اما میتوان این دو را از هم افتراق داد.
در افسردگی، حتی در وضعیت حاد آن، برخی ناتوانی های معمول در آلزایمر مانند اختلال در بیان، اختلال در عملکردهای ذهنی، دشواری در تشخیص زمان و مکان رایج نیست.

برعکس در افراد مبتلا به آلزایمر ، احتمال این که این توانایی ها دچار اختلال شوند وجود دارد. این ناتوانی ها به پزشک در تشخیص آلزایمر از افسردگی کمک می کند.
فرد مبتلا به افسردگی در اغلب مواقع از این که نمی تواند چیزهایی را به یاد بیاورد شکایت می کند اما با کمی تمرکز می تواند به یاد بیاورد.

در صورتی که برای فرد مبتلا به آزایمر با تمرکز هم یاداوری مشکل است و سعی می کند روی ضعف حافظه سرپوش بگذارد.
در افسردگی حاد، حافظه ممکن است دچار نقصان شدید شود و همین وضعیت است که در تشخیص آن از آلزایمر مشکل ایجاد می کند.

با این وجود، در فرد افسرده این نقصان عمدتا منجر به افت تمرکز می شود که با درمان و بهبود افسردگی ، برگشت پذیر است اما این بهبودی در فرد مبتلا به آلزایمر اتفاق نمی افتد.
همچنین فرد افسرده نسبت به بیماری خود آگاه است. در صورتیکه در آلزایمر این آگاهی وجود ندارد و بهمین خاطر شخص مبتلا توسط اطرافیان بیمار نزد پزشک آورده میشود.

درمان

تاکنون هیچ روش درمانی برای علاج بیماری کشف نشده ، اما برخی داروها میتوانند علایم بیماری را برطرف نموده و همچنین روند پیشرفت بیماری را آهسته تر کنند و مرگ بیمار را به تاخیر بیندازند.

بعضی از داروهای مورد استفاده در آلزایمر عبارتند از :

۱. مهارکننده های کولین استراز
– دونپزیل (donepezil)
– گالانتامین (galantamine)
– ریواستیگمین (rivastigmine)
( مهمترین عارضه جانبی این داروها شامل اسهال، تهوع و اختلال در خواب می باشد.)

۲. ممانتین
این دارو سرعت پیشرفت علائم را در آلزایمر متوسط تا شدید کاهش می دهد و در بهبود علائم آلزایمر خفیف موثر نیست.
ایجاد فضایی امن و حمایت کننده:

توصیه های غیردارویی:

– عدم تغییر دکوراسیون اتاق و یا منزلی که فرد مبتلا به آلزایمر در آن زندگی میکند.
( به همین خاطر زمانی که فرد به منزل آشنایان و فرزندانش میرود و یا زمانی که بیمار از خانه ای به خانه دیگر نقل مکان میکند دچار تشدید علائم بیماری میگردد )
– نصب نرده و دستگیره های محکم در کنار پله ها و سرویس بهداشتی برای جلو‌گیری از زمین خوردن
– اطمینان حاصل نمودن از اینکه کفش ها و روفرشی بیمار راحت و محافظت کننده است و باعث زمین خوردن بیمار نمی شود.
– کاهش دادن تعداد آینه ها ، زیرا تصویر ها و انعکاس های درون آینه برای افراد مبتلا به آلزایمر گیج کننده و یا حتی ترسناک هستند.

 آیا من در آینده به آلزایمر مبتلا میشوم؟

بسیاری از ما در طول زندگی و حتی در سنین جوانی درجاتی از فراموشی را تجربه کرده ایم و‌نگران این موضوع هستیم که آیا ممکن است در آینده دچار آلزایمر شویم؟
در بسیاری از موارد ، این فراموشی در سنین قبل از ۵۵ سالگی نوعی اختلال در تمرکز است که میتواند ناشی از اضطراب ، افکار مزاحم ، درگیری ذهنی و حتی افسردگی باشد‌ و این فراموشی لزوما” نشانگر ابتلا فرد به آلزایمر در آینده نیست.

👈 عوامل خطر ابتلا به آلزایمر :

۱. افزایش سن ( سن بالای ۶۰ سال )
۲.وراثت و سابقه خانوادگی
۳. نداشتن تحصیلات و بی سواد بودن.
۴. نداشتن فعالیت ذهنی و عدم بکار گیری مغز برای یادگیری و حل مسائل.
۵. نداشتن روابط اجتماعی مناسب.
۶. رژیم غذایی ناسالم .
۷. کاهش تحرک و فعالیت جسمانی.
۸. ابتلا به دیابت و فشارخون بالا.

چکار کنیم تا از ابتلا به آلزایمر جلوگیری کنیم؟

🔅🔅🔅🔅
درست مثل ورزشکاری که با ورزش جسمانی سعی میکند باعث تقویت عضلات شده و از تحلیل عضلانی جلوگیری کند ، باید:
“مغزتان را به باشگاه پرورش مغز بفرستید ! “
ورزش مغز از کوچک شدن و تحلیل رفتن آن جلوگیری میکند.

راه های پیشگیری از آلزایمر :

👈 جدول و سودوکو حل کنید.
👈 محاسبات ریاضی را با ذهنتان انجام دهید.
👈 حداقل یکبار در هفته” ماهی” میل کنید.
👈 از مواد غذایی حاوی ویتامین E استفاده کنید
👈 پیاده روی تند و ورزش را فراموش نکنید .
👈 روابط اجتماعی خوبی داشته باشید.
👈 خواب کافی و مناسب داشته باشید.
👈 از یادگیری زبان دوم غافل نشوید.

✳️ برخی مواد غذایی حاوی ویتامین E :
گوجه فرنگی . انبه .آجیل( پسته و بادام و فندق و تخمه آفتابگردان) ‌. فلفل دلمه ای ( بخصوص رنگ قرمزآن ) . زیتون. زردآلو خشک. کیوی. کلم بروکلی

آدرس مطب دکتر کاویانی متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات
دکتر کاویانی متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات

 

Rating: 5.0/5. From 2 votes.
Please wait...

پاسخی بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

با ما در تماس باشید
ورود به تلگرام